
کلنل وزیری در هنر موسیقی دارای ارج و مرتبتی چنان والاست که به لفظ و بیان در نمیآید و با اینکه استاد نیاز به هیچگونه نوشته و توصیفی ندارد معهذا هنگامیکه مراد و خواسته خویش را با ایشان در میان گذاشتیم با وجود سالخوردگی و بیماری دقایقی چند ازاوقات خود گرانقدر خویش را بر ما ارزانی داشتند با سپاس بسیار از استا کلنل وزیری کمال تشکر و امتنان رااز هنرمند عالیقدر آقای «حسینعلی ملاح » که ما را در نوشتن و تهیه این مقاله یاری کرده اند داریم .

| آوای هنر نغمه ها، بس سالها، درتارها بنهفته بود |
| همچو گنجی مانده پنهان دردل ویرانه ها |
| رودها نالان ،ولی آوای درد آلودشان |
| قصه ها از فتنه ها گفتی ودام و دانه ها |
| مرحبا ای عشق ای افکنده بس غوغا و شور |
| در رگ جانوزیری این شه افسانه ها |
| شاد باش و دیر زی ای نادره مرد هنر |
| مست و شیدا از توشد هم ساقی و پیمانه ها |
| بانگ آزادی و شادی در پناه همتت |
| جنبشی در کاخ ها افکند و در کاشانه ها |
| وان سلاسل، بندها، بردست و پای لحن ها |
| همچو عقدی پاره شد افتاد یک یک دانه ها |
| «ای وطن» نامی سرودت شهرۀ آفاق گشت |
| خواب غفلت را ربود از خویش و از بیگانه ها |
| «بند بازت»بندها بگشود از دلهای پاک |
| «دخترژولیده » ات دل برد از فرزانه ها |
| تار، از فیض وجود تو وزیری جان گرفت |
| ورنه جولانگاه او گوشۀ میخانه ها |
| زنده کردی حافظ و سعدی و مولانا به لحن |
| بیگمان هستند ممنون تو این دردانه ها |
| ای مراد اهل دل استاد استادان لحن |
| سوختی تا ساختی پرورده ها ،جانانه ها |
| ای فروغ جاودان ،ای رهبر اهل هنر |
| گرد شمع دانشت مائیم چون پروانه ها |
در اینکه موسیقی ایران قبل از اسلام چه بوده اطلاعی نداریم همانطور که نمی دانیم موسیقی مصر و آشور و یونان چه بوده است و بهمین دلیل ارتباط و اقتباس آنها از همدیگر نیز نا معلوم است ،و غیر از مختصری از اساس علمی موسیقی یونان که آنهم باز ناقص است چیزی در دست نیست . اگرچه آنهم مقداری از روی علوم مصری توسط فیثاغورث کشف گشته است . تعجب در اینجاست که مللی مثل یونان که در تمام رشته های علوم و فلسفه و صنایع آثار گرانبها بیادگار گذاشته است ،چطور از عهدۀ ترسیم اصوات و اوزان یعنی آهنگ وملودی بر نمی آمده است. همین مسئله ثابت می کند که ترسیم موسیقی چقدر مشکل بودو چه اندازه فکر بکار برده است که امروز تاحدی آنرا ترسیم می نمائیم مخصوصأ وقتی علاقۀ شدید یونانیان را بموسیقی از گفته های افلاطون و سائر فلاسفه و شرح تآترها و حتی مسابقه های موسیقی ربدر در بازیهای احساس مینمائیم،احتمال قوی میدهیم که یونانیان برای ترسیم آهنگها بسیار کوشیده اند ولی با الفبائی که برای این کار اختیار کردند منظور را نمیرسانده و بمقصود نرسیده اند. همینطور از موسیقی قبل از اسلام مخصوصأاز عهد ساسانیان صدها اسامی الحان هست که هیچ معلوم نیست که چگونه بوده است. بنابراین به تحقیق در موسیقی بعد از اسلام میپردازیم .
ـــ نتیجه آنکه موسیقی امروز ما یک موسیقی هزار ساله ایست که اصول آن دست نخورده است بدلیل اینکه ممنوع و محبوس بوده و دست ابتکار و علم که بیش از هر چیز موجب تغییر و پیشرفت صنعت است براو راه نیافته اما اصلاح موسیقی : باید ببینیم تغییر یا اصلاح موسیقی اصولآ صلاح هست یا خیر و مخصوصآ با وضعیت حاضر که یکباره همه چیز ما تغییرات وارد شده ومی شود چگونه باید رفتار نمود . | نگویم سماع ای برادر که چیست | مگر مستع را بدانم که کیست |
| گر از برج معنی پرد طبر او | فرشته فرو ماند از سیر او |
| گشاید دری بر دل از واردات | فشاند سر دست بر کائنات |
موسیقی کلیسا و دسته های آواز خوانها و ارگ بزرگ وسرایۀ ملایک و ترکیب او رادو قصص مذهبی با موسیقی از قبیل « اوراتوریو» و «مس»و «موته»و غیره از تشکیلات مهم هر کلیسائی است . موسیقی های مدارس و سرایهای چند صوتی که مخصوصأ در کشور آلمان از هر دسته جوانی شنیده میشود ،در هر کسی قوت و شادی تولید نموده زندگی را زیبا و انسان را امیدوار می نماید.
بیشتر داریم و باید موسیقی اطفال و جوانان و موسیقی نظامی و موسیقی تفریحی و درامی و چند صوتی را خلق نمود . البته قسمت اعظم اینها در تن موسیقی بین المللی است که در زمینۀ ماهور وسیقی ایران ساخته می شود زمینۀ چهار گاه نیز برای این نوع موسیقی ها بسیار خوب است . مخصوصاً بکارتی که در صنایع مشرق باید باشد در او یافت میشود. اما بوجود آوردن تمام اینها مربوط به داشتن صنعتگران خوب است. تا بحال پیدایش صنعتگران خوب مربوط بتصادفات و معلول زمان بوده است . در روشی که یک ملت برای ترقی خود پیش می گیرد این قائده باید نسخ گردد یعنی اشخاص بزرگ همیشه باید معلول کوشش خودشان باشند ؛ بنابراین ایجاد این کوشش را در تمام قوانین و امور کشور بوسیلۀ مدارس و جاسزه ها و تشویقات باید تشدید کرد تا اینکه تدریجاً خود کوشش بنفسه یکی از لذات مردمان کار گردد. افرادی که کوشش بزرگی معلول تصادفات میدانند بکلی در اشتباه هستند یکی از بزرگان جهان میگوید ، مردمان بزرگ را زمان بوجود نمی آورد بلکه مردمان بزرگند که عصر و زمان بوجود می آورند . شاهد این مثال وضعیت حاضر ایران است که از کوشش یکنفر یک عصری آنقدر متمایز از اعصار دیگر ایران بوجود آمده است . بنشاندادن شمه ای از موسیقی قدیم وجدید می پردازیم . (ناطق ویلن را کوک نمود )ولی خاطر آقایان را متذکر مینمایم که با یک سلز تنها و عدم تهیۀ قبلی از عهدۀ نمایاندن انواع موسیقی بر نمی آیم یعنی شرکت صنعتگران دیگر وارکست و سازهای دیگر را لازم دارد این است که بنده برای اینکه پروارد قسمت های تخصصی هم نگردم فقط در موسیقی شاعرانه مقایسات مینمایم و انشاء لله اگر بخت یاری نماید در قسمت های دیگر هم در آن مقایسات خواهد شد .| خواهم شدن به بستان چون غنچه با دل تنگ |
| وانجا به نیک نامی پیراهنی دریدن |
| که چون نسیم با گل راز نهفته گفتن |
| که سر عشق بازی از بلبلان شنیدن |
| فرصت شمار عبث کز این دو راه منزل |
| چون بگذریم دیگر نتوان بهم رسیدن |